یکی از تصمیماتی که مدیران واحدهای اقتصادی برای به حداکثر رساندن ثروت سهامداران انجام می‌دهند، تصمیمات مربوط به تامین مالی است. این نوع تصمیم­‌گیری‌­ها مربوط به ساختار سرمایه و همچنین تعیین و انتخاب بهترین شیوه تامین مالی و ترکیب آن است. به منظور اندازه­‌گیری رفتار تامین مالی از نسبت اهرم مالی استفاده می­‌شود که برابر است با کل بدهی‌­های شرکت تقسیم بر کل دارایی­‌های شرکت.

چرخه تولید و توسعه و پیشرفت شرکت­‌های سهامی به وسیله منابع مالی مناسب به حرکت درمی­‌آید. برای اجرا و تکمیل پروژه­‌ای صنعتی، باید سرمایه مناسب تهیه و تدارک دیده شود و همین امر باعث اهمیت مقوله روش تامین مالی می­‌شود.

از جمله مهمترین روش‌های تامین مالی، وام‌­های بلندمدت بانکی و انتشار سهام عادی است. با توجه به اینکه برای تامین مالی شرکت­‌ها از هر دو منبع مذکور استفاده می‌­شود و از طرفی واکنش بازار سهام نسبت به درج هر نوع اطلاعات اساسی در نماد تغییرات قیمت و بازده متجلی می‌­شود، لذا منابعی که شرکت‌ها برای تامین سرمایه استفاده می­‌کنند، بسیار حائز اهمیت است.

تامین مالی چیست و به چه روشهایی صورت می گیرد؟

تامین مالی به فرآیند تامین بودجه برای فعالیت های تجاری، خرید کالا یا سرمایه گذاری گفته می شود و در تعریفی دیگر تامین مالی را علم مدیریت وجه نقد دانسته اند. تامین مالی در اصطلاح به نام فایننسینگ (financing) نیز گفته می شود.

همانگونه که هر فعالیتی در راستای هدفی صورت میگیرد، هدف از تامین مالی برطرف کردن نیازهای اقتصادی بنگاه است و البته در کنار این امر کاهش ریسک، سرمایه گذاری و سودآوردی نیز مورد توجه است.

هر نوع فعالیتی نیاز به منابع مالی دارد، از نگرانی های بنگاه های اقتصادی در جهان تامین منابع مالی مطلوب می باشد.

به روشهای متفاوتی می توان برای شرکت ها تامین مالی را انجام داد که هر کدام از این روشها مزایا و معایب خاص خود را دارد و بر اساس تشخیص مدیران مالی و کارشناسان مناسب ترین روش که بالاترین بازدهی و سودآوری را در عین ریسک پذیری پایین برای شرکت دارد انتخاب می شود.

معیارهای انتخاب بهترین ابزار تامین مالی

هر کدام از ما می دانیم که هر روشی را اتخاذ کنیم نیازمند این است مزایا و معایب آن را بسنجیم پس به هر دلیلی که بخواهیم یک معیار درست برای روش تامین مالی انتخاب کنیم نیازمند فاکتورهایی هستیم که بر اساس آنها بتوان ابزارهای مالی را اعتبار سنجی کرد، برخی از این فاکتورها شامل موارد زیر می شود:

  • ریسک: در زمانی که می خواهید تامین مالی انجام دهید باید مصارف وجوه تامین مالی را مشخص کرده و با توجه به ریسک محل مصرف وجوه منبع تامین مالی انتخاب شود
  • بازده: میزان بهره را در نظر بگیرید که در قبال تامین مالی می توانید بهره آن را بپردازید یا خیر.
  • حجم سرمایه گذاری: باید به این نکته دقت کرد که چه حجمی از منابع مالی را نیاز داریم تا بتوانیم مورد اقتصادی خود را پیش ببریم و با توجه به آن اقدام به تامین مالی کنیم
  • افق تامین مالی: هر کدام از منابع تامین مالی با توجه به ساختاری که دارند افق زمانی تامین مالی خاصی را دارند.
  • در دسترس بودن: یکی دیگر از موارد قابل بررسی میزان در دسترس بودن و امکان پذیری استفاده از آن روش و ابزار مالی است.

تامین مالی خانوارها

یکی دیگر از مواردی که نیاز است به آن بپردازیم و مورد توجه و استفاده بسیاری از افراد جامعه قرار دارد تامین مالی خانوار است. برای همه ما پیش آمده که نیاز به منابع مالی در زندگی خانوادگی داریم برای مثال زمانی که میخواهیم مسکن خریداری کنیم و یا خودرویی بخریم به وام و منابع دیگری برای تامین مالی نیاز داریم. خانواده ها و افراد به روشهای مختلفی می توانند تامین مالی خود را انجام دهند که عبارتند از:

  • بانک
  • صندوق های خانوادگی
  • خیریه ها
  • نهادهای حمایتی
  • از طریق بستگان و آشنایان
  • از طریق تامین مالی جمعی
  • از طریق سایر روشها

شما می توانید با توجه به امکانات و فاکتورهایی که در اختیار دارید از این روشها بهره مند شوید.

بهتر است برای تامین مالی خود و خانواده حتما از مشاوره تخصصی با دکتر عباس رفیعی بهره مند شوید تا بتوانید بهترین روش تامین مالی با ریسک پایین و بازده بالا را انتخاب کرده باشید.

انواع روشهای تامین مالی

انواع روشهای تامین مالی

 شــرکتها در تصمیمات تأمین مالی، با دو منبع تأمین مالی داخلی و تأمین مالی خارجی روبرو هستند. وظایف اصلی مدیــران، حداکثر کردن ثروت ســهامداران اســت، تأثیر روشهای تأمین مالی و نحوه مصــرف عواید حاصل از ایــن روشها بر بازده آتی سهام، برای آنان از اهمیت به سزایی برخوردار است. همچنین، روش تأمین مالی میتواند بر سود هر ســهم، ریسک مالی و درصد مالكیت سهامداران، تأثیر بگذارد.

حال سوال اینجاست که منابع مالی چگونه در اختیار شرکت ها قرار می گیرند؟ برای پاسخ به این سوال باید توجه داشت که منابع مالی که در دسترس بنگاه های اقتصادی قرار دارد از دو طریق بدست می آید. یکی از محل استقراض که همان روشی است که ایجاد بدهی می کند و دوم حقوق صاحبان سهام که همان سرمایه است را تشکیل می دهد. این دو روش به صورت های زیر اجرایی می شود که در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت.

عوامل متعددی بر تامین مالی شرکت‌­ها تاثیر می­‌گذارد، لذا با توجه منابع تامین مالی، شرکت­‌ها دارای بازده و ریسک متفاوتی در عرصه بازارهای تامین سرمایه هستند. بنابراین تصمیمات مربوط به ساختار سرمایه نقش موثری در کارایی و اعتبار شرکت‌­ها نزد موسسات تامین سرمایه خواهد داشت.

تامین مالی در شرکت­‌ها به دو صورت انجام می شود:

  • تامین مالی از طریق بدهی
  • تامین مالی از طریق سهام

تامین مالی از طریق ایجاد بدهی

بدهی پولی است که معمولا در مقابل یک وثیقه به مالک کسب و کار داده می‌­شود؛ مشروط بر این که اصل بدهی به همراه بهره‌­ای ثابت یا متغیر در زمانی خاص بازپرداخت شود. در استقراض با دریافت وام و یا انتشار اوراق قرضه منابع تامین می شود. در این حالت مدیران شرکت با دریافت وام میزان کمبود بودجه را تامین می کنند تا آن را در بخش تجاری بکارگیرند.

نقاط قوت روش تامین مالی از طریق بدهی:

  • مالک کسب و کار مالکیت کامل خود را حفظ می­‌کند.
  • هزینه بدهی پایین است.
  • پرداخت­‌های وام قابل پیش‌­بینی است.
  • دوره 1 تا 7 ساله برای بازپرداخت آن وجود دارد.
  • بدهی می‌­تواند شامل ارزش افزوده وام‌دهندگان باشد.
  • بدهی یک سری مزایای مالیاتی ایجاد می‌­کند.

نقاط ضعف روش تامین مالی از طریق بدهی:

  • ضمانت شخصی موردنیاز است.
  • وام‌دهنده می­‌تواند باعث ورشکستگی کسب و کار شود.
  • مقدار وام ممکن است محدود به میزان دارایی شرکت شود.
  • پرداخت­‌ها بدون توجه به سود شرکت انجام می‌­پذیرد.

تامين مالی از طریق سهام

سرمایه سهام پولی است که از طریق انتقال مالکیت شرکت تهیه می­‌شود. سرمایه­‌گذار سهام، درصدی از مالکیت شرکت را به دست می­‌آورد که به طور ایده‌­آل متناسب با رشد شرکت، قیمت­‌گذاری می­‌شود. همچنین سرمایه‌گذار ممکن است بخشی از سود سالانه شرکت را دریافت نماید که سود تقسیمی نام دارد که بر مبنای درصد مالکیت تعیین می‌­گردد.

مزایاي تامين مالی از طریق سهام:

  • هیچ ضمانت شخصی موردنیاز نیست.
  • هیچ وثیقه‌­ای موردنیاز نیست.
  • پرداخت­‌های وجه نقد منظم مورد نیاز نیست.
  • چنین سرمایه‌­گذارانی ممکن است سرمایه­‌گذاران با ارزش افزوده‌­ای باشند.
  • سرمایه­‌گذاران سهام نمی­‌توانند شرکت را به ورشکستگی مجبور کنند.
  • به طور میانگین شرکت­‌هایی که از طریق سهام سرمایه‌­گذارای می­‌کنند، رشد سریع‌تری دارند.

معایب تامين مالی از طریق سهام:

  • سودهای تقسیمی قابل کاهش نیست.
  • مالک شریک جدیدی پیدا می‌­کند.
  • این روش خیلی گران است.
  • کارآفرین ممکن است قدرت خود را از دست بدهد.

تامین مالی از منابع درون بنگاه (داخلی)

معمولا مدیران و سهامداران بنگاههای اقتصادی که در سالهای اولیه فعالیت خود قرار دارند با مشکل اخذ وام و اعتبار مواجه هستند، تامین مالی داخلی را به دلیل اینکه کم هزینه ترین روش است به سایر روشهای تامین مالی ترجیح میدهند. انواع روشهای تأمین مالی داخلی شامل سود انباشــته، اندوخته های قانونی و احتیاطی، فــروش داراییهــا، عاملیت حسابهای دریافتی و کارت های اعتباری و جاری شرکا میباشــد که برای ادامه فعالیتهای عملیاتی با کمترین هزینه سرمایه مورد استفاده قرار میگیرد.

تامین مالی از منابع بیرون بنگاه (خارجی)

در بســیاری از پروژههای مهم بنگاههای اقتصادی، امــكان تأمین مالی داخلی وجود نداشــته و در چنین شرایطی بنگاهها برای تأمین وجه نقد سرمایه گذاری و وجه نقد ســرمایه در گــردش و اطمینان از فروش بیشــتر کالا، بــه تأمین منابع مالی خارجی گرایش پیدا میکنند. تامین منابع خارجی به دو بخش منابع داخل کشور و منابع خارج کشور طبقه بندی می  شود.

تامین مالی از طریق بازار پول و بازار سرمایه

روشها و ابزارهای مختلفی برای تامین مالی به منظور تامین تجهیزات، سرمایه در گردش و … برای پروژههای صنعتی، معدنی، ساختمانی و غیره در بازار سرمایه وجود دارد که به دو روش کلی تامین مالی مبتنی بر بدهی و تامین مالی سرمایه ای تقسیم میشود.

تامین مالی از طریق بازار سرمایه دارای مزایایی بسیار زیادی است که در زیر به این مزایا اشاره میشود:

  • امکان تامین مالی با حجم بسیار بالا
  • امکان تامین مالی بلند مدت
  • پرداخت اصل بدهی در سررسید
  • معافیت مالیاتی سود اوراق برای خریداران
  • مشارکت سرمایهگذاران خرد در تامین مالی شرکتها
  • مدیریت نقدینگی برای بانکها و موسسات مالی و اعتباری
  • ابزار مدیریت حجم نقدینگی برای بانک مرکزی
  • تنوع ابزارهای تامین مالی متناسب با نیاز بنگاهها
  • نظارت دقیق سازمان بورس بر انتشار اوراق بهادار

در حوزه تامین مالی بدهی، شرکت یا سازمان تامین مالی کننده، براساس یکی از انواع اوراق موجود در بازار سرمایه، اقدام به انتشار اوراق میکند. در حال حاضر تامین مالی از طریق انتشار اوراق اسلامی از جمله اوراق مشارکت و انواع صکوک از قیبل صکوک اجاره، مرابحه، منفعت، رهنی، خرید دین، سلف موازی، انواع اوراق خزانه میسر است. در حوزه تامین مالی سرمایهای به ابزارهایی از قبیل افزایش سرمایه، تاسیس شرکت سهامی عام با هدف سرمایه گذاری در بازار اولیه (از قبیل شرکت پروژه،) صندوقهای زمین و ساختمان، صندوقهای پروژه محور و صندوق جسورانه اشاره میشود. شایان ذکر است در حال حاضر، تاسیس شرکت سهامی عام با هدف سرمایهگذاری در بازار اولیه به اندک موارد در سال محدود شده است.

عوامل موثر بر ارزیابی روش­های تامين مالی

چارچوب متداول برای تحلیل روش‌­های مختلف تامین مالی معمولا بر قابلیت انعطاف، مخاطره، سود، زمان‌بندی و سایر عوامل مشتمل بر ارزش­‌های وثیقه، هزینه انتشار اوراق بهادار، سرعت و پی‌آمدهای آتی مبتنی است.

عامل قابلیت انعطاف، به تاثیر تصمیمات جاری تامین مالی بر روش‌­های مختلف تامین مالی در دسترس، در دوره‌های آتی اشاره دارد. استفاده از یک روش تامین مالی مشخص در زمان حاضر ممکن است روش‌­های تامین مالی قابل استفاده در زمان‌­های آینده را محدود کند. به عنوان مثال استفاده از یک فقره تسهیلات مالی در حال حاضر می‌تواند محدودیت‌­هایی را از لحاظ استقراض مجدد در سال آینده بر واحد انتفاعی تحمیل و آن را ناگزیر کند تا به منظور تامین وجوه موردنیاز روش انتشار سهام را مورد استفاده قرار دهد.

مخاطره و سود با یکدیگر ارتباط نزدیک داشته و از اهمیت بالایی برخوردار هستند. کنترل واحد انتفاعی نیز مورد علاقه و توجه سهامداران است. چنانچه اکثریت سهام یک واحد انتفاعی در حال حاضر در تملک تعداد کمی از سهامداران باشد که واحد مزبور را کنترل می‌­کند، حفظ این کنترل، در تصمیم­‌گیری­‌های مرتبط با انتخاب بین روش­‌های مختلف تامین مالی و تاثیر هر یک از این روش­‌ها بر آن مورد توجه خاص قرار خواهد گرفت. اما در شرکت­‌های بزرگی که سهامداران متعدد دارند، معمولا عامل کنترل، تاثیر چندانی بر تصمیمات تامین مالی نخواهد داشت.

زمان­‌بندی نیز یکی از عوامل بسیار بااهمیت در تحلیل روش­‌های تامین مالی محسوب می‌شود. اهمیت عامل مزبور به نوسانات بازار سهام و اوراق قرضه بستگی دارد و هر چه این نوسانات شدیدتر باشد اهمیت عامل زمان­بندی نیز بیشتر خواهد بود.

رابطه تامين مالی و سودآوری شرکت

یکی از مسائلی که معمولا هر شرکتی با آن مواجه است، چگونگی تامین مالی جهت تهیه امکانات و عملیات خود می‌­باشد. تئوری­‌های بسیاری از جنبه‌­های متفاوتی در رابطه با فرآیند بودجه‌­بندی سرمایه‌­ای نوشته شده است. بسیاری از این تئوری‌­ها استفاده از تنزیل گردش وجوه را برای تعیین یک ساختار سرمایه مطلوب و ایده‌­آل پیشنهاد کرده‌­اند. شرکت­‌ها با چنین اطلاعاتی سعی می­‌کنند استراتژی تامین مالی خود را مطابق با اهدافی که مدنظرشان است طرح­‌ریزی کنند.

با مقدمه بیان شده، می‌توان گفت که شرکت‌ها معمولا نیاز به سرمایه‌ی در گردش دارند. با توجه به اینکه شرایط فروش، به صورت نسیه بوده و نقدی نیست، پس در تله نقدینگی گیر می‌­کنند. شرکت‌ها باید برای جذب سرمایه و تامین مالی، از روش‌های مختلفی استفاده کنند که در اصطلاح به آن مهندسی مالی می‌گوییم، در واقع بهترین و سریع‌ترین روش با کمترین هزینه؛ یعنی نرخ سود کمتری داشته باشد. تامین مالی شبیه یک اهرم است و می‌تواند به رشد مجموعه‌ها و شرکت‌ها کمک کند. ما در این مجموعه، با بررسی و تحلیل وضعیت شرکت‌­ها و وضعیت مالی افراد، بهترین و کارآمدترین روش تامین مالی را پیشنهاد می‌دهیم.

کلینیک اقتصادی دکتر عباس رفیعی، ارائه دهنده خدمات مالی نوین در حوزه مشاوره مالی در زندگی شخصی و شغلی افراد است.

 

دیدگاهتان را بنویسید